Wat valt onder het eigen risico? Zo zit het in 2027
Onder het eigen risico valt de meeste zorg uit het basispakket: ziekenhuiszorg, de medisch specialist, medicijnen, bloedonderzoek, ggz, ambulancevervoer, hulpmiddelen en de spoedeisende hulp. Niet onder het eigen risico vallen onder meer de huisarts en huisartsenpost, verloskundige zorg en kraamzorg, wijkverpleging, ketenzorg bij bepaalde chronische ziekten en alle zorg voor kinderen tot 18 jaar. Zorg uit je aanvullende verzekering valt er ook niet onder. In 2027 is het verplicht eigen risico € 400. Hieronder lees je per soort zorg hoe het zit.
Wat valt onder het eigen risico?
Het eigen risico is het bedrag dat je eerst zelf betaalt voordat je zorgverzekeraar je zorg uit het basispakket vergoedt. Het geldt per kalenderjaar en voor iedereen vanaf 18 jaar. In 2027 is het verplicht eigen risico € 400, in 2026 was het € 385.
Volgens het overzicht van de Rijksoverheid geldt het eigen risico onder meer voor:
| Zorg | Valt onder eigen risico? |
|---|---|
| Medisch specialist (bijvoorbeeld internist of kaakchirurg) | Ja |
| Ziekenhuis: opname, operatie, spoedeisende hulp | Ja |
| De meeste medicijnen | Ja |
| Bloedonderzoek, ook als de huisarts het aanvraagt | Ja |
| Ggz, zoals een psycholoog via de basis-ggz | Ja |
| Ambulance en ander ziekenvervoer | Ja |
| Hulpmiddelen, zoals een gehoorapparaat | Ja |
| Fysiotherapie vanaf 18 jaar (vanaf de 21e behandeling bij een aandoening op de chronische lijst) | Ja |
| Logopedie, ergotherapie en dieetadvies | Ja |
| Tandarts vanaf 18 jaar: alleen kaakchirurgie en röntgenonderzoek uit het basispakket | Ja |
Een veelgemaakte fout: denken dat de spoedeisende hulp gratis is. Een behandeling op de SEH valt voor iedereen vanaf 18 jaar onder het eigen risico. Ga je zonder verwijzing of noodzaak, dan betaal je de kosten zelfs helemaal zelf.
Wat valt niet onder het eigen risico?
Voor deze zorg uit het basispakket betaal je geen eigen risico, volgens Zorginstituut Nederland en de Rijksoverheid:
- huisartsenzorg, ook de huisartsenpost;
- verloskundige zorg en prenatale screening;
- kraamzorg (wel een eigen bijdrage per uur);
- wijkverpleging;
- ketenzorg bij diabetes type 2, COPD en hart- en vaatziekten (CVR);
- een stoppen-met-rokenprogramma;
- de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) bij overgewicht;
- een verkennend gesprek bij de ggz;
- nacontroles en reiskosten bij orgaandonatie;
- alle zorg uit het basispakket voor kinderen tot 18 jaar, zoals de tandarts en fysiotherapie.
Daarnaast mag je zorgverzekeraar zelf bepaalde zorgaanbieders, zorgprogramma's, medicijnen en hulpmiddelen uitzonderen van het eigen risico. Dat verschilt per verzekeraar en staat in je polisvoorwaarden. Kijk dus in je polis voor 2027 als je hier rekening mee wilt houden.
En onthoud: het eigen risico geldt alleen voor de basisverzekering. Wat je aanvullende verzekering vergoedt, bijvoorbeeld de tandarts voor volwassenen, gaat niet van je eigen risico af.
Huisarts: geen eigen risico, maar let op het lab
Een bezoek aan de huisarts kost je geen eigen risico. Dat geldt ook voor de huisartsenpost en voor overleg tussen je huisarts en een specialist (een meekijkconsult). Maar stuurt de huisarts je door voor onderzoek, dan kan dat wel van je eigen risico afgaan. De Rijksoverheid noemt als voorbeeld laboratoriumkosten bij bloedonderzoek. Krijg je na een huisartsbezoek toch een rekening van je verzekeraar, dan gaat het dus meestal om zo'n onderzoek, of om medicijnen die de huisarts voorschreef.
Eigen risico en eigen bijdrage zijn niet hetzelfde
Naast het eigen risico betaal je voor sommige zorg een eigen bijdrage. Dat is een vast deel van de kosten dat je altijd zelf betaalt, ook als je eigen risico al op is. Voorbeelden uit het basispakket zijn kraamzorg (bijdrage per uur), sommige hulpmiddelen en ziekenvervoer met eigen auto of ov. Kies je zelf een duurder medicijn dan nodig, dan kan er ook een eigen bijdrage gelden. Volgens Zorginstituut Nederland betaal je een eigen bijdrage eerst, voordat het eigen risico wordt verrekend.
Wanneer krijg je eigen risico terug?
Meestal betaal je het eigen risico achteraf. Stuurt je zorgverlener de rekening naar je verzekeraar, dan krijg je van je verzekeraar een rekening voor het deel dat onder je eigen risico valt. Volgens Zorginstituut Nederland kan dat tot 120 dagen duren. Krijg je dus in maart nog een rekening voor zorg uit december, dan is dat normaal.
Geld terug krijg je als je het eigen risico vooraf of in termijnen hebt betaald en het aan het eind van het jaar niet helemaal hebt opgemaakt. Dan krijg je het bedrag dat overblijft terug. Zo'n betalingsregeling spreek je af met je verzekeraar, zonder extra kosten. Op 1 januari begint je eigen risico weer bij nul.
Word je in 2027 18? Dan betaal je eigen risico vanaf de maand na je verjaardag, en dus maar een deel van de € 400. Ben je in juni jarig, dan betaal je vanaf 1 juli: maximaal € 200 in 2027.
Wat betekent dit voor je keuze voor 2027?
Weet je welke zorg je verwacht, dan weet je ook of je je eigen risico waarschijnlijk opmaakt. Ga je alleen naar de huisarts, dan kost dat je niets aan eigen risico. Slik je vaste medicijnen of loop je bij een specialist, dan is je eigen risico snel op. Dan is een hoger vrijwillig eigen risico vaak geen goed idee. Hoe je dat afweegt, lees je in ons artikel over het eigen risico 2027.
Wil je overstappen? Dat kan tot en met 31 december. Alles over de deadlines lees je in tot wanneer je kunt overstappen van zorgverzekering. Met de Zorgverzekering Vergelijker 2027 zet je je opties naast elkaar en reken je uit wat een polis je in een jaar kost, inclusief eigen risico.
Veelgestelde vragen
Wat valt onder het eigen risico?
Onder het eigen risico valt de meeste zorg uit het basispakket voor mensen vanaf 18 jaar, zoals ziekenhuiszorg, de medisch specialist, medicijnen, bloedonderzoek, ggz, ambulancevervoer, hulpmiddelen en de spoedeisende hulp. In 2027 is het verplicht eigen risico € 400.
Wat valt niet onder het eigen risico?
Geen eigen risico betaal je voor de huisarts en huisartsenpost, verloskundige zorg, kraamzorg, wijkverpleging, ketenzorg bij diabetes type 2, COPD en hart- en vaatziekten, een stoppen-met-rokenprogramma, de gecombineerde leefstijlinterventie en zorg voor kinderen tot 18 jaar. Zorg uit de aanvullende verzekering valt er ook niet onder.
Betaal ik eigen risico voor de huisarts?
Nee, een bezoek aan de huisarts of huisartsenpost valt niet onder het eigen risico. Onderzoek dat de huisarts aanvraagt, zoals laboratoriumkosten bij bloedonderzoek, kan wel van je eigen risico afgaan. Medicijnen die de huisarts voorschrijft ook.
Valt de spoedeisende hulp onder het eigen risico?
Ja. Een behandeling op de spoedeisende hulp valt voor iedereen vanaf 18 jaar onder het eigen risico. Ga je zonder verwijzing of noodzaak naar de spoedeisende hulp, dan betaal je de kosten helemaal zelf.
Wanneer krijg je eigen risico terug?
Heb je het eigen risico vooraf of in termijnen betaald en heb je het aan het eind van het jaar niet helemaal opgemaakt, dan krijg je het bedrag dat overblijft terug. Betaal je achteraf, dan krijg je pas een rekening van je verzekeraar als je zorg hebt gebruikt. Dat kan tot 120 dagen na de behandeling duren.
Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk advies. Je polisvoorwaarden voor 2027 bepalen precies wat je verzekeraar vergoedt.