Eigen risico 2026: zo zit het rond de jaarwisseling

Het verplichte eigen risico van de zorgverzekering is in 2026 € 385 voor iedereen van 18 jaar en ouder. Je betaalt dus zelf de eerste € 385 aan zorg uit het basispakket die onder het eigen risico valt. Het eigen risico geldt per kalenderjaar: op 1 januari 2027 begint de teller weer bij nul, en wat je in 2026 betaalde telt dan niet meer mee. Voor de huisarts en voor kinderen tot 18 jaar betaal je geen eigen risico.

Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk medisch, financieel of belastingadvies. Vraag je zorgverzekeraar wat jouw polis vergoedt.

Eigen risico 2026 in het kort

Met een vrijwillig eigen risico betaal je minder premie, maar als je zorg nodig hebt, betaal je meer zelf. Voor 2027 is het verplichte eigen risico vastgesteld op € 400. Meer daarover lees je in ons artikel over het eigen risico in 2027.

Waarvoor betaal je eigen risico, en waarvoor niet?

Je betaalt eigen risico als je 18 jaar of ouder bent en zorg uit het basispakket gebruikt, bijvoorbeeld in het ziekenhuis of bij de apotheek. Voor deze zorg uit het basispakket betaal je geen eigen risico:

• zorg voor kinderen tot 18 jaar;
• huisartsenzorg, ook de huisartsenpost;
• verloskundige zorg en kraamzorg;
• wijkverpleging;
• ketenzorg bij bepaalde chronische ziekten (diabetes type 2, COPD, CVR);
• nacontroles en reiskosten bij orgaandonatie;
• gecombineerde leefstijlinterventie.

Soms betaal je naast het eigen risico ook een eigen bijdrage. Die betaal je eerst; het bedrag dat overblijft valt onder het eigen risico. Meer voorbeelden staan in ons artikel wat valt onder het eigen risico.

Hoeveel heb je nog te gaan?

Je zorgverzekeraar houdt bij hoeveel eigen risico je hebt betaald. Je ziet dat meestal in de app of op de website van je verzekeraar. Let wel op: een rekening kan later komen dan de zorg. Volgens het Zorginstituut kan het tot 120 dagen duren voordat je verzekeraar je een factuur voor het eigen risico stuurt.

Houd daarom zelf bij welke zorg je dit jaar hebt gehad. In de Eindejaarscheck 2026 noteer je per persoon wat je van het eigen risico 2026 al hebt gebruikt en zie je wat nog te gaan is.

Betaal je het eigen risico vooraf of in termijnen? Dan krijg je aan het eind van het jaar terug wat je niet hebt gebruikt. Kun je een rekening niet in één keer betalen, vraag je verzekeraar dan naar een betalingsregeling.

Op 1 januari begint de teller opnieuw

In de Zorgverzekeringswet staat dat het verplichte eigen risico geldt "per kalenderjaar". Heb je in 2026 je eigen risico al helemaal betaald, dan vergoedt je verzekeraar de rest van 2026 de zorg uit het basispakket. Vanaf 1 januari 2027 betaal je weer zelf het eerste deel. Verwacht je volgend jaar zorg, zet dan alvast geld opzij.

Zorg plannen rond de jaarwisseling: wat wel en wat niet

Je leest soms het advies om "je eigen risico op te maken" voor het einde van het jaar. Dat is geen goed idee als het gaat om zorg die je niet nodig hebt. Zorg is er omdat je die nodig hebt, niet om een bedrag te benutten.

Wat wel verstandig is:

• Weet waar je staat. Kijk hoeveel eigen risico je in 2026 al hebt betaald, en houd rekening met rekeningen die nog komen.
• Bespreek de planning van nodige zorg met je zorgverlener. Staat er al een behandeling op de planning die je echt nodig hebt? Vraag je arts of zorgverlener wat medisch verstandig is. Dat gaat altijd voor.
• Kies een vrijwillig eigen risico alleen als je dat bedrag kunt betalen wanneer je onverwacht zorg nodig hebt.

Zorgverzekering aanpassen of overstappen: de data

Zorgverzekeraars maken vóór 12 november hun premies en voorwaarden voor het nieuwe jaar bekend. Daarna kun je vergelijken. De data die tellen:

• Uiterlijk 31 december: een andere polis kiezen bij je huidige verzekeraar, of je zorgverzekering zelf opzeggen. Sluit je uiterlijk 31 december een nieuwe verzekering af, dan zegt de nieuwe verzekeraar je oude automatisch op.
• Vóór 1 februari: heb je zelf opgezegd, sluit dan vóór 1 februari een nieuwe verzekering af. Je bent dan met terugwerkende kracht vanaf 1 januari verzekerd.

Ben je onder behandeling tijdens de overstap? Dan gaat de rekening volgens de Rijksoverheid naar de verzekeraar bij wie je verzekerd was toen de behandeling begon.

Meer geldzaken die rond de jaarwisseling tellen? Lees over belastingvrij schenken in 2026 en over de peildatum van box 3. Of zet alles op één lijst met de Eindejaarscheck 2026, een rekenhulp en checklist voor eind 2026.

Veelgestelde vragen

Dit artikel is algemene informatie, geen persoonlijk medisch, financieel of belastingadvies. Bedragen: Rijksoverheid, Zorginstituut Nederland en Staatscourant.